ต้นกกเป็นไม้ล้มลุก ซึ่งหลายคนมักมองว่าต้นกกเป็นวัชพืชที่ไม่มีประโยชน์ใดๆเลย เป็นสิ่งที่ไม่จริงเลย เนื่องจากต้นกกมีประโยชน์และสรรพคุณมาก ต้นกกเป็นวัชพืชที่มีสายพันธุ์หรือชนิดของต้นกกมากกว่า 4,000 ชนิดกระจายอยู่ทั่วโลก โดยต้นกกชอบบริเวณที่มีความชื้นสูงหรือบริเวณที่มีน้ำขังท่วมอยู่ จึงชอบขึ้นในพื้นที่บ่อ บึง ทางระบายน้ำ นาข้าว หรือพื้นที่ลุ่มน้ำ เป็นต้น ซึ่งลักษณะของต้นกกคือลำต้นมีรูปร่างเป็นสามเหลี่ยมหรือสามมุมถ้ามองในแนวขวาง ในบางสายพันธุ์หรือชนิดของต้นกกนั้นมีผนังกั้นคล้ายห้องแบ่งเป็นส่วนๆออกไป ดอกของต้นกกมีช่อปลายแหลมห่อหุ้มไว้แค่เพียงอันเดียวเท่านั้น มีกาบใบอยู่ชิดกัน มีดอกที่จะมีกาบย่อยๆออกมาเป็นช่อหุ้ม อีกทั้งต้นกกเลื้อยไปใต้ดินและสามารถแตกเป็นลำต้นใหม่โผล่มาเหนือดิน แต่ลำต้นไม่แตกกิ่งแบบต้นไม้ชนิดอื่นๆ ซึ่งใครหลายคนมักจะไม่สามารถแยกได้ระหว่างหญ้า เพราะมีลักษณะของใบคล้ายกัน แต่แตกต่างที่เรียงตัวอัดแน่นกันเป็นสามมุมและไม่มีมุมของกาบใบ อ่านต่อที่นี่
การแปรรูปผลิตภัณฑ์ ผ้าพื้นเมือง
ผ้าพื้นเมืองที่ได้จากการทอนำมาแปรรูป เพื่อสร้างมูลค่าให้ผ้าพื้นเมือง สร้างความหลากหลายให้สินค้า มีสินค้าหลายประเภท เช่นกระเป๋าเงินตุง แปรรูปผลิตภัณฑ์จากผ้าพื้นเมืองสร้างความโดดเด่นมีคุณค่าโดยการนำธุงมาประดับเป็นลวดลายที่หลากหลายทำให้กระเป๋ามีความสวยงามและโดดเด่น กระเป๋าแก้วน้ำ พวงกุญแจแฟนซี ผลิตภัณฑ์ที่แปรรูปสำเร็จเป็นผลิตภัณฑ์ที่น่าใช้สอย สวยงาม สามารถนำไปเป็นของที่ระลึกได้ อ่านต่อที่นี่
ขนมต้ม
ข้าวต้มมัดเป็นหนึ่งในขนมไทย ที่น้อยคนนักจะบอกว่าไม่รู้จัก เนื่องจากเป็นขนมที่มีประโยชน์ และมีคุณค่าทางอาหาร สามารถหาวัตถุดิบในการทำได้ง่ายในท้องถิ่น นอกจากนี้ยังเป็นขนมที่นำข้าวซึ่งเป็นอาหารหลักของคนไทยนำมาประยุกต์ ปรุงแต่งเป็นขนมหวาน จึงถือได้ว่า “ข้าวต้มมัด” เป็นหนึ่งในภูมิปัญญาท้องถิ่นของบรรพบุรุษไทยอ่านต่อที่นี่
เสื้อเย็บมือ
เสื้อภูไท เป็นเสื้อผ้าของชนเผ่าพื้นเมืองของคนทางภูมิภาคอีสาน ที่เรียกว่าเผ่าภูไท ซึ่งชนเผ่านี้ก็จะอยู่อาศัยในจังหวัดต่าง ๆ ของภาคอีสาน เช่น ภูไทนครพนม ภูไทสกลนคร ภูไทกาฬสินธุ์ เป็นต้น ซึ่งเป็นที่ทราบดีว่าทางภาคอีสานมีชนเผ่าหลายเผ่าด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็น เผ่าย้อ เผ่ากะเลิง เผ่าโซ่ เผ่าภูไท ดังนั้นแต่ละเผ่าก็จะมีเอกลักษณ์ วัฒนธรรมเป็นของตนเอง ไม่ว่าจะเป็น วัฒนธรรมทางสังคม ประเพณี อาหารการกิน ภาษาพูด และเครื่องแต่งกาย ทั้งนี้ผมเชื่อว่ากลุ่มชนแต่ละเผ่าต้องการแสดงอัตลักษณ์ของกลุ่มตนเองไม่ให้เหมือนใคร ดังนั้นเสื้อภูไท จึงเป็นเอกลักษณ์อ่านต่อที่นี่
การทำธุงอีสาน
กาฬสินธุ์ถือว่าเป็นจังหวัดที่มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่โดดเด่น มีประเพณีท้องถิ่นชาวกาฬสินธุ์ยังยึดถือ และปฏิบัติสืบทอดมาจนทุกวันนี้ เรียกว่า ฮีตสิบสอง คำว่า “ฮีต” หมายถึง จารีต ขนบธรรมเนียมประเพณี แบบแผนฮีตที่ถือปฏิบัติกันอยู่ 12 อย่าง ภาษาพื้นบ้านเรียกว่า “บุญ” เป็นวิถีชีวิตของชาวกาฬสินธุ์ และชาวอีสานโดยทั่วไป
ทุง หรือ ตุง ที่ชาวบ้านต่างร่วมมือร่วมใจประดิษฐ์ขึ้นเป็นลวดลายสีสันทำให้ ชาวบ้านเชื่อว่า เป็นสัญลักษณ์ของความดีงาม ความเป็นสิริมงคล อ่านต่อที่นี่
การเลี้ยงกุ้งก้ามกราม
กุ้งก้ามกราม โดยธรรมชาติสามารถพบเห็นได้ตามแม่น้ำลำคลอง แทบทุกจังหวัดในภาคกลางและภาคใต้ของประเทศไทย ซึ่งสมัยก่อนนั้นกุ้งชนิดนี้ค่อนข้างชุกชุมจับได้ง่าย ชาวบ้านนำมาประกอบอาหารตามครัวเรือน หรืออาจจะเป็นการสร้างรายได้ให้กับชาวบ้านทั่วไปที่ไปจับหา แต่ด้วยสภาพแวดล้อมปัจจุบันที่มีความเปลี่ยนแปลงไป จึงทำให้กุ้งก้ามกรามที่อยู่ตามแหล่งน้ำธรรมชาติมีจำนวนลดน้อยลง ทำให้ปริมาณที่มีอยู่ไม่เพียงพอต่อความต้องการของตลาด จึงทำให้เกิดการเลี้ยงเป็นเชิงการค้ามากขึ้น เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของผู้บริโภค อ่านต่อที่นี่
การสานกระติบข้าว
กระติบข้าวของชาวอีสานเป็นภาชนะเก็บอาหารที่ทางคุณค่ามากด้วยภูมิปัญญา เก็บความร้อนได้ดี ในขณะที่ยอมให้ไอน้ำระเหยออกไปได้ ทำให้ข้าวเหนียวที่บรรจุภายในกระติบไม่แฉะด้วยไอน้ำ ต่างจากกระติกน้ำแข็ง ที่พ่อค้าแม่ค้าข้าวเหนียวส้มตำบางร้านนำมาใช้บรรจุข้าวเหนียวเพื่อรอขายซึ่งจำเป็นต้องใช้ผ้าขาวรองอีกทีก่อนบรรจุข้าวเหนียว แต่เม็ดข้าวที่อยู่รอบขอบกระติกก็ยังแฉะอยู่ดี เคล็ดลับของการสารกระติบข้าวอยู่ที่การสานภาชนะเป็นสองชั้น ชั้นในสุดจะสานด้วยตอกไม้ให้มีความห่างเล็กน้อยเพื่อให้ไอน้ำระเหยออกจากข้าวไปสู่ช่องว่างภายในก่องหรือกระติบข้าวได้ ชั้นนอกสุดจะสานด้วยตอกที่มีความชิดแน่นกว่าเพื่อเก็บความร้อนเอาไว้ ไอน้ำที่มีความร้อนอยู่ภายในช่องว่างนี้จะช่วยทำให้ข้าวเหนียวที่อยู่ภายในกระติบยังคงความร้อนได้อีกนาน โดยเมล็ดข้าวจะไม่มีไอน้ำเกาะ อ่านต่อที่นี่
การแปรรูปเห็ด บ้านดอนลำดวน
บ้านดอนลำดวน ตำบลอิตื้อ อำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์ มีการเพาะเห็ดก้อนมานานหลายสิบปี เป็นอาชีพเสริมที่สร้างรายได้รวมทั้งหมู่บ้านจากการจำหน่ายเห็ด ทั้งก้อนเห็ดและดอกเห็ด ปีละหลายล้านบาท ทำให้ประชากรมีรายได้มั่นคง ประชาชนบ้านดอนลำดวนมีความรู้เรื่องการเพาะเห็ดเป็นอย่างดี มีการผลิตก้อนเห็ดเอง โดยผู้ประกอบการซื้อวัตถุดิบ มาผลิต จุดประสงค์ในการก่อตั้งเพื่อจำหน่ายก้อนเชื้อเห็ด และยังเป็นแหล่งเรียนรู้ เพาะเลี้ยงเห็ด เก็บผลผลิตด้วยตนเอง ไม่ได้จ้างแรงงาน
เก็บผลผลิตวันล่ะ 3 รอบ เช้า กลางวัน เย็น มีโรงเห็ด 8 โรง มีเห็ดนางฟ้า เห็ดขอน ผลิตเห็ดสดขายส่งตลาดสด ทุกวัน ทั้งขายส่ง และขายปลีก จากการที่ได้ฝึกปฏิบัติด้วยประสบการณ์จริง
